I. Meşrutiyet
23 Aralık 1876 · İstanbul
I. Meşrutiyet, 23 Aralık 1876'da Kanun-i Esasi'nin ilanıyla başlayan, Osmanlı'nın ilk anayasalı dönemidir. II. Abdülhamid tarafından ilan edildi; 1878'de parlamento feshedilerek dönem sona erdi.
Nedenleri
- 1875-76 mali ve siyasi buhran (devlet iflası ilanı ve darbeler)
- Genç Osmanlılar'ın (Namık Kemal, Ziya Paşa) anayasal monarşi propagandası
- Midhat Paşa'nın reformcu çevresinin etkisi
Gelişimi
- 23 Aralık 1876'da Kanun-i Esasi ilan edildi; iki meclisli sistem kuruldu.
- İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877'de açıldı.
- 93 Harbi (1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı) gerekçesiyle 1878'de parlamento süresiz tatil edildi.
Sonuçları
- Osmanlı'da ilk kez anayasal düzen ve parlamento denendi.
- Basın ve siyaset alanında kısa bir özgürlük dönemi yaşandı.
- II. Abdülhamid'in 30 yıllık otokratik dönemine geçildi.
Önemi
Türkiye'de meşruti/parlamenter düzenin ilk denemesi; 1908 II. Meşrutiyet'in öncüsüdür.
Sık Sorulan Sorular
I. Meşrutiyet ne zaman ilan edildi?
I. Meşrutiyet 23 Aralık 1876'da Kanun-i Esasi'nin ilanıyla başladı.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
II. Meşrutiyet
1908 · II. Meşrutiyet, 23 Temmuz 1908'de İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin baskısıyla Kanun-i Esasi'nin yeniden yürürlüğe girmesiyle ilan edildi. Meclis 1908'de yeniden açıldı; 31 Mart Olayı (1909) ve 1912-13 bunalımları bu dönemin kırılmalarıdır.
Tanzimat Fermanı
1839 · Tanzimat Fermanı (Gülhane Hattı Hümayunu), 3 Kasım 1839'da ilan edilerek Osmanlı tebaasının can, mal ve namus güvenliğini güvence altına alan, vergi ve askerlik düzenini yeniden düzenleyen reform belgesidir.